“Wat iemand in bed doet, dat is tussen hem en God”

In eerste plaats ben ik een Vlaamse burger
26 April 2017
Khalid heeft de toekomst, hij wordt geschiedenis
29 April 2017

“Wat iemand in bed doet, dat is tussen hem en God”

“Dat is toch een lichtpunt in deze crisis”, zegt Khalid Benhaddou. “We hebben eindelijk begrepen dat we het anders moeten aanpakken, dat we elkaar moeten leren begrijpen. Ik heb nog nooit zoveel bereidheid gevoeld, op alle niveaus, van onderwijs tot politiek. Iedereen ziet dat we een ander beleid nodig hebben. Onder de noemer ‘deradicalisering’ krijgen we dingen gedaan die vroeger niet mogelijk waren. Wat ik nu zeg, zeg ik al jaren. Maar vroeger werd er niet geluisterd. Nu wel. Dat is een kans die ik wil grijpen.”
Khalid Benhaddou is coördinator van het deradicaliseringsbeleid in Vlaamse scholen. In opdracht van de Moslimexecutieve, en in samenspraak met de Vlaamse overheid, trekt hij van school naar school om te praten met leerlingen en leerkrachten. Meestal zijn dat preventieve of informatieve gesprekken, af en toe moet hij onder vier ogen inpraten op jongeren die dreigen te radicaliseren. “Maar dat zijn uitzonderingen”, zegt Benhaddou. “De meeste schooldirecties bellen mij om te komen praten over de manier waarop ik de islam zie.”
De 28-jarige Benhaddou is de jongste en ook de populairste imam van Gent. Hij preekt in de grote Al Fath Moskee in de Beukelaarstraat, en elke vrijdag zitten daar mensen buiten op straat te bidden, omdat de moskee vol zit. “Gelukkig gaan we binnenkort uitbreiden”, lacht hij terwijl hij ons welkom heet met een zak koffiekoeken en fruitsap. “We hebben het gebouw hiernaast gekocht. De verbouwingswerken beginnen eind dit jaar.”
De verklaring voor zijn succes? “Dit was de eerste moskee in Gent”, zegt hij. “Hier komen moslims uit alle gemeenschappen, van de Turkse tot de Marokkaanse. Het succes wordt nog versterkt doordat ik in het Nederlands preek. Zelfs uit Sint-Niklaas en Lokeren en Brugge komen mensen elke vrijdag naar hier.”
Van opleiding is Benhaddou accountant en fiscalist, maar zijn roeping was altijd religie. “Ik ben imam geworden op mijn twintigste”, zegt hij. “Ik heb snel het vertrouwen van de gemeenschap kunnen winnen. Wij worden niet top down aangesteld zoals katholieke priesters, wij worden bottom up verkozen, als het ware. Bij mij heeft dat er altijd al ingezeten. Op mijn twaalfde kende ik de Koran van buiten, en deed ik in het buitenland mee aan wedstrijden waarbij je uit de Koran moet voordragen.”
Hoe raakt een 12-jarige bezeten door de Koran?
“Ik werd naar de moskee gestuurd, zoals elk kind in de islamitische gemeenschap. Onze ouders behoorden tot de eerste generatie en wilden dat wij de islamitische waarden meekregen in onze opvoeding. Ik kende als kind niets anders, ik groeide ermee op en stelde mij daar geen vragen bij. Gaandeweg ben ik echter gaan geloven uit overtuiging. Niet dat ik vandaag denk dat ik de waarheid in pacht heb, want dat is gevaarlijk, daar probeer ik mij voor te behoeden. Ik ben op een aantal punten ook van idee veranderd.”
Waar denkt u vandaag anders over?
“Ik ben helemaal anders gaan kijken naar de maatschappij. Ik heb negen jaar gestudeerd aan het Islamitisch Cultureel Centrum in Brussel, dat iedereen kent als de Grote Moskee. Daar werd ik opgeleid in een zeer orthodoxe salafistische leer, zonder dat ik mij daarvan bewust was. Je leert er denken in absolute waarheden, je beschouwt jezelf als superieur en mijdt elk contact met ongelovigen, want dat zijn je vijanden. Zo denk ik niet meer.”
Hoe invloedrijk is dat salafisme?
“Zeer invloedrijk. Ik denk dat de meeste Belgische moslims in de jaren zeventig, tachtig en negentig bijna niets anders te horen kregen. De leerplannen die in de Grote Moskee worden gebruikt, komen rechtstreeks uit Saudi-Arabië. Die invloed is nog altijd heel groot. Op sociale media, maar ook op Nederlandstalige websites en in Nederlandstalige boeken – overal komen jongeren in aanraking met het salafisme. En wij kunnen daar op dit moment nog niet tegenop.”
Waarom niet?
“Omdat de islamitische gemeenschap sociaal-economisch zwak staat, en de buitenlandse financiers veel geld hebben om boeken te vertalen. Ik denk ook dat de overheid, al dan niet bewust, soms in zee gaat met organisaties die een salafistische signatuur hebben. Zeker in Wallonië gebruiken sommige burgemeesters salafistische moskeeën omdat ze hopen dat jongeren daar het geweld leren afzweren. Burgemeesters hopen zo toegang te krijgen tot jongeren die de overheid zelf niet meer kan bereiken.”
Geef eens een voorbeeld van zo’n moskee?
“Ik heb geen zin om daar in de pers een polemiek over uit te lokken. Mag ik een voorbeeld uit het buitenland geven? Ik weet dat de As-Soennah Moskee in Den Haag een salafistische moskee is. En dat de Nederlandse overheid met hen samenwerkt in de strijd tegen Daesh. Omdat ze de invloed van het geweldloze salafisme verkiezen boven de invloed van terroristen. Ik heb daar mijn vragen bij.”
Welke burgemeesters doen dat in Vlaanderen?
“In Vlaanderen gebeurt het veel minder.”
Ik hoor van experts dat bijvoorbeeld de grote moskee in Vilvoorde in hoge mate wordt bezocht door salafisten. Klopt dat?
(twijfelt even) “Daar ken ik de moskee niet goed genoeg voor, maar ik weet wel dat de burgemeester er goede contacten mee heeft.”
Is het slim van de overheid om samen te werken met salafistische moskeeën, in de hoop dat jongeren via het vreedzame salafisme het geweld afzweren?
“Of ik dat slim vind? (denkt na) Ik zou geen enkele burgemeester aanraden om op dat spoor verder te gaan. Ik vind dat de overheid niet alleen op korte termijn moet denken, maar ook een signaal moet geven over de visie die ze wil uitdragen. Ik begrijp dat men bepaalde ideeën niet strafbaar kan maken. Het salafisme verbieden is in strijd met de grondwet. Maar ik vind dat de overheid beter in zee kan gaan met organisaties die een visie uitdragen die bevorderlijk is voor de samenleving.”
Hoe bent u uit de greep van het salafisme geraakt?
“Door veel te lezen. Ik ben eerst in contact gekomen met de oude islamitische filosofen, en via hen met de grote westerse filosofen. Ik raakte door hen gefascineerd en heb veel gelezen en gestudeerd over de Verlichting en de geschiedenis van het westen. Zo begon ik te beseffen dat de wereld complexer is dan ik de Grote Moskee had geleerd. Vandaag wil ik het oosten en het westen met elkaar verzoenen. Ik wil de spanning die ik als kind voelde, en die veel kinderen voelen, opheffen.”
Beschrijf die spanning eens?
“Ik ben opgegroeid met een soort schizofrenie. Ik had constant het gevoel dat ik twee verschillende personen was. Op school probeerde ik mij sociaal wenselijk te gedragen, terwijl ik diep vanbinnen besefte dat ik anders was dan de meeste andere kinderen. Ik moest ’s avonds nog naar de Koranschool, en daar zaten we op de grond, schreven we met houten pennen en mochten we geen vragen stellen. Dat wrong enorm, ik leed onder die spanning. Ik wil die twee werelden, islam en moderniteit, met elkaar verzoenen.”
Hoe doet u dat?
“Met een dertigtal collega’s heb ik het Platform Vlaamse imams opgericht. Wij spreken allemaal Nederlands en maken er een punt van om ons niet te laten verleiden door wie dan ook, wij aanvaarden geen geld van buitenaf, en streven volop naar een rationele islam.”
Is dat de Europese of Vlaamse islam die iedereen vandaag wil?
“Ja, maar ik noem het geen Vlaamse of Europese islam. Ik ben allergisch geworden voor die terminologie. Als je spreekt over de Vlaamse of Europese islam, ga je er nog altijd vanuit dat je Europa kunt isoleren van de rest van de wereld. En dat is natuurlijk niet het geval. Wij hebben hier geen andere islam nodig als in het Midden-Oosten. Integendeel, ook in het Midden-Oosten is de rationele islam een oplossing. Niet alleen voor ons.”
Hoe verzoent u de ratio met de islam?
“Het uitgangspunt is dat de natuurwetten en de goddelijke wetten elkaar niet hoeven tegen te spreken. Wetenschappers gaan op zoek naar de regels die God in het universum heeft gestopt. Hoe meer je aan wetenschap doet, hoe dichter je bij God komt.”
Dan aanvaardt u de evolutietheorie?
“Ik weet er te weinig over om te zeggen of ik die theorie aanvaard of niet. En ik vind dat moslims eerst de theorie grondig moeten leren kennen, voor ze haar kunnen verwerpen. De intellectuele elite in de islamitische wereld heeft geen alternatief voor Darwin.”
Omdat er geen alternatief bestaat.
“Dat weet ik. Maar ik ben ook tegen de heiligverklaring van wetenschappelijke theorieën. Ook wetenschappers hebben geen absolute waarheden.”
Nee, maar ze hebben een methode. En die is universeel. Als welke moslim dan ook de evolutietheorie wil ontkrachten, zal dat via die methode moeten gebeuren.
“Precies. Dat is wat ik wil. De wetenschap is universeel. De islamitische wereld staat aan de zijlijn en moet opnieuw aan wetenschap doen.”
Waarom is het zo moeilijk voor u om gewoon te zeggen dat u de evolutietheorie aanvaardt?
“De moslimgemeenschap is daar nog niet rijp voor. Ik bewandel liever de weg van de geleidelijkheid. Ik probeer mensen uit te leggen dat ze moeten openstaan voor de moderniteit en voor de wetenschap.”
Wat doet u met de sharia en de bijbehorende straffen?
“Als je de sharia naar de geest leest, herken je daar de Europese wetten in.”
Pardon?
“Alles hangt natuurlijk af van je interpretatie. Als je de regels van eeuwen geleden vandaag letterlijk wil toepassen, dan heb je een probleem. De profeet was ook niet geobsedeerd door regels, maar door rechtvaardigheid.”
Maar hoe win je die discussie met radicale moslims? Op basis van de teksten kun je de vreselijkste dingen goedkeuren.
“Dezelfde tekst kan de ene mens inspireren tot een barmhartig leven en de andere mens tot vreselijke misdaden, dat is juist. Net daarom mogen we hierover geen welles-nietes-discussie voeren. De Arabische wereld heeft altijd gediscussieerd op basis van taal. Nu moeten we discussiëren op basis van de ratio, want die hebben alle mensen met elkaar gemeen. De islam heeft in zekere zin een beetje postmodernisme nodig: het besef dat de betekenis van een tekst afhangt van de lezer.”
Handen afhakken of mensen stenigen gaan we dus niet doen?
“Natuurlijk niet. Zulke straffen zijn in deze tijd niet meer aan de orde. Misschien zijn zelfs de gevangenisstraffen van de twintigste eeuw niet meer aangepast aan deze tijd. Ik lees toch dat België op dat vlak serieus tekortschiet. Van de terroristen die de aanslagen in Brussel en Parijs pleegden, zijn er een paar geradicaliseerd in de gevangenis. Mensen die gestraft worden, moeten worden voorbereid op re-integratie in de samenleving. Dáár moeten wij over discussiëren. Ook moslims moeten zoeken naar oplossingen voor vandaag.”
Staat u open voor homoseksualiteit?
“Op die vraag is mijn antwoord duidelijk: de islam staat een andere relatievorm voor, maar zegt wel dat je iedereen moet respecteren. Niemand heeft het recht op om een medemens te veroordelen. Niet op basis van religie, niet op basis van geaardheid.”
Wat zegt u tegen een moslim die worstelt met zijn homoseksuele geaardheid?
“Ik zal weinig of niets zeggen tegen die persoon. Het is niet aan mij om te zeggen wat hij wel of niet moet doen. Ik zal dus vooral luisteren. Wat iemand in bed doet, is tussen hem en God. Ik spreek mij daar niet over uit.”
En als ik vraag of ik seks mag hebben met een andere man?
(glimlacht) “U stelt het graag scherp, hoor ik. Nogmaals, ik stel als imam een andere relatievorm voorop. Maar met wie u uw bed deelt, dat is privé. Moslims worstelen op dit moment trouwens met andere prioriteiten. De islamitische wereld staat voor heel wat existentiële uitdagingen. Het debat over homoseksualiteit is zelfs nog niet begonnen. Vraag ons dus niet om dat debat in Europa nu te voeren, wij zitten nog niet op dat niveau. Ik vind het een beetje paternalistisch om een gemeenschap die haar eigen gevoeligheden heeft zo onder druk te zetten. Iedereen heeft zijn eigen tradities.”
Maar dankzij de Verlichting heeft elk individu hier het recht om zijn of haar seksuele geaardheid te beleven, wat welke gemeenschap daar ook over denkt.
“Dat is juist. Maar dankzij de Verlichting mogen mensen daar ook anders over denken. Dus als u mij wil verplichten om homoseksualiteit te aanvaarden, gaat dat ook in tegen de Verlichting. Dat is het mooie eraan.”
Iedereen mag denken wat hij wil. Maar dat neemt niet weg dat niemand een individu mag fnuiken in zijn of haar seksuele ontwikkeling.
“Akkoord. Dat is het debat dat we moeten voeren. De individuele ontplooiing is belangrijk, maar dat geldt ook voor ideeën: ik mag anders over homoseksualiteit denken dan u. En nogmaals, ik heb respect voor elk individu. Ik zal nooit iemand anders of negatief bekijken omdat hij homo is. Ik zal zo iemand ook zeker niet verstoten.”
Michaël Freilich van Joods Actueel gaf op deze plek onlangs toe dat joden het ook nog altijd moeilijk hebben met homoseksualiteit. Voor sommige katholieken zal hetzelfde gelden. Voelt u zich een lotgenoot van uw medegelovigen?
“Het is duidelijk dat de plaats van religie in onze samenleving onder druk staat. Het gebeurt steeds vaker dat gelovige mensen met thema’s zoals homoseksualiteit en de evolutietheorie in de hoek worden gedreven. Dat past in een tendens om religie geen plaats meer te gunnen in onze maatschappij. En dat vind ik een verontrustende ontwikkeling. Ik geloof dat religie een belangrijke rol kan spelen. En dat we vandaag net meer religie nodig hebben, in plaats van minder.”
Waarom zou het?
“Ik zie een zekere normvervaging. Mag ik in vogelvlucht de intellectuele geschiedenis van het westen even schetsen? Vroeger bepaalde God alles. Toen kwam Descartes en die zette de mens centraal. Toen kwam Kant en die zei dat God verscholen zit in de ethiek. Toen kwam Nietzsche en die zei dat God dood is. Toen kwam Foucault en die zei dat de mens dood is. Tot slot verklaarde Roland Barthes de auteur zelf dood. Wat overblijft, zijn teksten met verschillende interpretaties, maar zonder betekenis.”
En dus?
“En dus blijft er vandaag nog maar één norm over, één betekenis: die van de vrije markt. Wat verkoopt, is goed. Wat niet verkoopt, deugt niet. Daarom staat Europa onder druk, op wereldniveau. Europa heeft geen normen meer. Aan de ene kant strijden we tegen Daesh, maar aan de andere kant bakken we zoete broodjes met de Saudi’s, die evengoed elke dag mensen onthoofden. Waar zijn dan die mensenrechten, waar Europa zo de mond van vol heeft? Dat bedoel ik met normvervaging. Alleen de vrije markt telt.”
Nu maakt u een klassieke conservatieve analyse, zoals Herman Van Rompuy of Bart De Wever die ook kunnen maken: we hebben een ethisch reveil nodig.
“Wel, ik ben het ook tot op zekere hoogte eens met Bart De Wever. Ook hij zegt dat wij aan normvervaging lijden. Alleen zoekt hij de oplossing in de versterking van het sociaal weefsel, en zoek ik de oplossing bij God. Maar onze analyse is dezelfde: al die invidivuele vrijheid heeft ons niet gelukkig heeft gemaakt. De Franse filosoof Alexis de Tocqueville heeft dat in de negentiende eeuw voorspeld: onze individuele vrijheden botsen en dus besteden we ze uit aan de overheid. Wij leven vandaag in een betuttelende staat waar juridische normen de plaats hebben ingenomen van sociale normen.”
En dus moet God opnieuw komen helpen?
“God is altijd leverancier geweest van sociale normen. Voor mij is God de bron van de moraliteit. Een filosoof kan geen normen afdwingen. Neem de categorische imperatief van Kant: hij zei dat we ons bij elke daad moeten afvragen of het een absolute wet kan zijn. Dus als iemand in de trein zijn voeten op de bank legt, moet die zich afvragen of het een goed idee zou zijn als iedereen dat deed, en tot de conclusie komen dat hij het beter niet doet. Maar zo werkt het niet. Als God iets verbiedt, dan werkt het wel.”
U bent erg belezen, dat is duidelijk. Zou u hier in de moskee niet beter uit het oeuvre van Kant en Tocqueville citeren in plaats van uit de Koran?
“Maar dat doe ik. Kom maar eens luisteren op vrijdag. In mijn preken citeer ik de westerse filosofen. Dat is mijn stijl. Ik gebruik deze moskee om moslims mee te nemen naar een ander verhaal. Als ik mij alleen zou laten leiden door die filosofen en mij van mijn gemeenschap zou verwijderen, dan kan ik niets meer doen. Hoe krijg ik de mensen dan ooit nog mee? Het is een immens moeilijk taak, maar dat beschouw ik als mijn levenswerk: deze gemeenschap meenemen naar een rationele islam.”
Waarover ging uw laatste preek?
“Over de bijdrage die de islam in de middeleeuwen heeft geleverd aan de wetenschap. En hoe het komt dat wij vandaag niet meer bijdragen.”
En hoe komt dat?
“Toen de Arabische wereld aan het einde van de achttiende eeuw in contact kwam met de moderniteit, via de inval van Napoleon in Egypte, was dat een schok. Dat heeft geleid tot twee stromingen: de stroming die westerse concepten wilde binnenhalen en het salafisme. Het eerst heeft geleid tot de Arabische revoluties, het tweede tot IS. De salafisten en de Moslimbroeders willen terug naar de bronnen van de islam, omdat ze denken dat ze op die manier de achterstand op het westen weer kunnen inhalen. De identiteit van de Arabische en islamitische volkeren is tot stand gekomen als een reactie op het westen.”
Voelt men zich vernederd?
“Dat speelt zeker mee. Ook de manier waarop het Midden-Oosten werd opgedeeld en leeggeroofd door het westen, is niet verwerkt. Maar Arabische landen moeten de hand in eigen boezem steken. Omdat ze grondstoffen hadden, hebben ze nooit geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling. In de Golfstaten heerst een grote spanning tussen die hypermoderne samenleving en die hyperconservatieve waarden. De Arabische wereld kent wel moderne instellingen zoals parlementen, maar die worden niet gedragen van onderuit. En in een crisis komen de oude structuren weer aan de macht.”
Heeft het geweld in het Midden-Oosten te maken met religie?
“De oud-CIA-man Graham Fuller heeft ooit een artikel geschreven over de vraag hoe de wereld er zou uitzien zonder de islam. En zijn conclusie was duidelijk: ook zonder die religie zou het Midden-Oosten vandaag een broeihaard zijn van oorlog en geweld. Ook niet-religieuze mensen zouden niet meteen gejuicht hebben bij al die invasies. Verzet is een natuurlijke reactie. De frustratie en woede in het Midden-Oosten hebben pas recent een islamitische lading gekregen. De jaren tachtig noemt men in de Arabische wereld de jaren van het islamitische ontwaken.”
Hoe kwam dat?
“De stichting van de staat Israël in 1948 was een eerste belangrijk moment: toen werden op basis van het Oude Testament Palestijnen uit hun huizen verdreven. De Iraanse revolutie in 1979 was een ander cruciaal moment, omdat die sjiitische omwenteling de soennitische as in het Midden-Oosten bedreigde. Daarom wordt sindsdien het salafisme keihard ingezet. De val van de Muur heeft ten slotte ook een rol gespeeld: sindsdien is de islam voor velen in het westen het grote kwaad. Zo wordt elk probleem vandaag teruggebracht tot een religieus probleem.”
Is het een goed idee om IS te bombarderen?
“Je kan IS onthoofden, maar je moet wel nadenken over wat je daarna gaat doen. Na IS en na Assad in Syrië. Anders creëer je meteen een ander monster. Het Midden-Oosten heeft een Marshallplan nodig. Er moeten garanties komen op werk en ontwikkeling. Zonder dat plan was Europa er na de Tweede Wereldoorlog nooit bovenop gekomen.”
Preekt u over IS en de aanslagen?
“Uiteraard. Ik maak duidelijk dat wij die aanslagen moeten veroordelen, dat wij ons niet tegen anderen moeten laten opzetten, omdat wij als moslims evengoed de slachtoffers zijn van die terroristen. Er komen hier veel jongeren in de moskee, en ik voel bij hen de spanning, die schizofrenie die ik vroeger kende. Ook zij leven in twee werelden. En als we er niet in slagen om ook bij hen die twee werelden samen te brengen, lopen we het risico dat ze ofwel kiezen voor het salafisme ofwel de islam helemaal laten vallen.”
Dat laatste zou misschien zo slecht nog niet zijn.
“Ik weet dat het de natte droom is van velen in deze samenleving, maar niet de mijne. Ik heb een visie op de samenleving en ik geloof dat God daarin nog een plaats heeft.”
Is de ontmoskee-ing volop bezig, zoals filosoof Patrick Loobuyck beweert?
“Dat hoopt Loobuyck, misschien. Alsof dat de oplossing zal zijn. Er bestaan overigens geen cijfers over. Uiteraard zijn er altijd mensen die niet meer naar de moskee komen, maar ik merk dat een grote groep meer dan ooit met religie bezig is. Net omdat ze er vandaag altijd op worden aangesproken. Mensen die de islam voortdurend onder vuur nemen, bereiken het omgekeerde effect.”
Loobuyck wil ook de invoering van een levensbeschouwelijk vak dat alle kinderen moeten volgen. Wat vindt u daarvan?
“Ik zou het heel goed vinden als er in onze scholen een platform zou zijn waar leerlingen met verschillende levensbeschouwingen met elkaar kunnen praten. En waar ze leren wat burgerschap is, en democratie. Want ik heb tijdens klasgesprekken al gemerkt dat de afstand vaak groot is, dat ze soms schrikken van elkaars standpunten. Dat krijg je als de levensbeschouwelijke vakken apart worden gegeven, zoals in het officiële onderwijs.”
Kunnen we die aparte levensbeschouwelijke vakken niet beter ineens afschaffen?
“Nee, want dan zullen moslimleerlingen geen enkele toetsing meer hebben. En dan laten we hen helemaal over aan het internet en sociale media. Als er nu één plaats is waar je verkeerde ideeën over de islam nog kunt corrigeren, dan is dat wel het onderwijs. Als dat zou wegvallen, geef je die kinderen helemaal in handen van de salafisten die vandaag de markt domineren. Dat neemt niet weg dat we ook met het islamonderwijs nog veel werk hebben. Ook daaraan wordt momenteel volop gewerkt: aan nieuwe leerplannen.”
Wat vindt u van de dialoogscholen van Lieven Boeve, de baas van het katholiek onderwijs, die wil dat moslims zich welkom voelen in zijn onderwijsnet?
“Ik vind dat mooi, die uitgestoken hand. Vandaag zijn er nog te veel concentratiescholen. In het katholiek onderwijs zijn moslims ondervertegenwoordigd, in de officiële scholen zijn we oververtegenwoordigd. Zeker vroeger was het voor veel moslims ongeoorloofd om naar een katholieke school te gaan, omdat ouders niet wilden dat hun kinderen moesten meedoen met de katholieke rituelen. Dat men in katholieke scholen rekening wil houden met het pluralisme, vind ik een stap in de goede richting.”
Even iets anders: u bent ook betrokken bij de vzw Averroës en het bijbehorende Moslim Advies Punt in Gent, dat onder meer hulp biedt aan verslaafde jongeren. Siegfried Bracke, N-VA-kopman en oppositieleider in Gent, vindt het ongehoord dat u subsidies krijgt van de stad.
“Ja, dat heb ik ook gezien. Wij krijgen inderdaad een beetje subsidies. En ik vind het frappant dat sommigen elke gelegenheid te baat neemt om te scoren op de kap van de moslims. Dat is echt de nieuwe breuklijn in deze samenleving: aanvaard je dat moslims erbij horen of aanvaard je dat niet? Kom zeg, hoeveel organisaties op basis van levensbeschouwing worden in dit land niet gesubsidieerd?”
Hoe kan de islam helpen om jongeren van hun verslaving af te helpen?
“Wij gebruiken de islam niet om jongeren van hun verslaving af te helpen, maar ons publiek bestaat wel uit moslims. Die haken soms af in de klassieke hulpverlening, en komen zo in een nog diepere crisis terecht. Wij doen aan cultuursensitieve zorg, zoals dat heet. We houden rekening met de identiteit van jongeren en proberen hen door te verwijzen naar hulpverlening die wel effect kan hebben.”
Ik zie dat uw broers ook bij die vzw betrokken zijn.
“Ja, het engagement zit bij ons in de familie. Mijn ene broer is jurist en geeft juridisch advies, mijn andere broer is met sport bezig en zet projecten op die jongeren helpen letten op hun voeding en hun gezondheid. Zij doen dat overigens vrijwillig.”
Ook als deradicaliseringsambtenaar voor het Vlaamse onderwijs werkt u met vrijwilligers, een twintigtal mensen die zoals u van school naar school trekken.
“Dat klopt.”
Is dat niet ongelofelijk? Dat een van de grote problemen in deze maatschappij moet worden opgelost door mensen die daar niet eens voor betaald worden?
“Ik weet dat sommigen dat ongehoord vinden. Maar ik vind dat eerlijk gezegd wel goed. Beschouw het als een signaal dat wij willen geven aan de gemeenschap: wij willen dit niet doen voor het geld, wij willen dit doen omdat wij een positieve bijdrage willen leveren aan deze samenleving. Laat dat maar vrijwilligerswerk zijn. Dat is prima zo.”

X